Het VBO vroeg de eerste ministers van de afgelopen 25 jaar hoe zij het maatschappelijk debat hebben ervaren. Yves Leterme zoomt in op het sociaal overleg in tijden van crisis. 

Tekst

In dossiers inzake Werk en Sociale Zekerheid wegen de sociale partners zwaar. Inzake het algemeen beleid worden ze geïnformeerd en geconsulteerd, maar komen ze minder op de voorgrond.

De regeerperiodes Leterme I en II waren minder stabiel omdat een communautaire crisis en een mondiale financiële en economische crisis elkaar kruisten. In de communautaire spanningen vergde het 192 dagen om een regering te vormen. Kort daarna ontbrandde de financiële crisis. De banken Fortis, Dexia en KBC wankelden en werden gered. Leterme I viel, maar niet over die crisissen, maar omdat er verdenkingen leefden over beïnvloeding van een rechtszaak over Fortis. 

Herman Van Rompuy (CD&V) nam het roer over in december 2008 maar wordt in november 2009 Europees president. Leterme II treedt dan aan maar in april 2010 trekt Open VLD op communautaire grond de stekker eruit. De regeringsformatie na de verkiezingen van juni 2010 duurt 541 dagen, weer een record. Leterme II neemt in die periode van anderhalf jaar, tot december 2011, de lopende zaken waar. 

Items
Afbeelding
14_02_2011: Interprofessioneel Akkoord: Yves Leterme verwelkomt Pieter Timmermans (directeur-generaal VBO).
Beschrijving
©belga | 14_02_2011: Interprofessioneel Akkoord: Yves Leterme verwelkomt Pieter Timmermans (directeur-generaal VBO).
Type
As List
Tekst

Twee IPA’s

Bij mijn aantreden was de economische sfeer nog ‘realistisch positief’. De bancaire knipperlichten gaan pas branden in de zomer 2008 en vanaf september gaat het echt bergaf.

In mijn twee regeerperiodes moesten twee Interprofessionele Akkoorden (IPA) gemaakt worden. De trein voor het IPA 2009-2010 was al vertrokken toen in het najaar 2008 de financiële crisis echt losbarstte. Er leefden grote spanningen rond dat IPA. Er was zware discussie over de welvaartsenveloppe voor de sociale uitkeringen. De loonkosten waren ontspoord en de werkgevers vroegen grote lastenverlagingen. De regering moest het akkoord ‘faciliteren’, luidde het. Maar de economische vooruitzichten werden intussen almaar negatiever. De regering moest handelen en stond met de rug tegen de muur. Het werd een zeer duur IPA.

Twee jaar later, bij het tweede IPA, lagen de kaarten anders. De slepende crisis noopte tot ‘realisme’. En de hoge kosten van het vorige IPA lagen nog vers in het geheugen. Ik heb van bij de aanvang gezegd dat ‘de regering het akkoord niet kon faciliteren’. Wel hebben we toen op vraag van de partners de crisismaatregelen verlengd. De gesprekken onder de partners verliepen zeer moeilijk omdat tegelijk nog een tweede zwaar dossier ter tafel lag: het statuut arbeiders/bedienden. Uiteindelijk is er geen IPA goedgekeurd – het ABVV haakte af – en moest de regering het heft overnemen.
 

Items
Afbeelding
Yves Leterme
Beschrijving
©belga
Type
As List
Quote

De ‘automatische stabilisatoren’ van de sociale zekerheid hebben hun werk gedaan.

Auteur
YVES LETERME, VOORMALIG PREMIER
Tekst

Het volk

Ik denk dat ons land zich behoorlijk door de crisis heeft gesleurd. De structuren hebben hun rol gespeeld maar bovenal roem ik de attitudes van de bevolking en van de bedrijven. De ‘automatische stabilisatoren’ van de sociale zekerheid hebben ook hun werk gedaan. De ongelijkheid is bij ons trouwens niet toegenomen, in tegenstelling tot in de meeste landen.

In periodes als die van de bankencrisis, komen de sociale partners niet operationeel op de voorgrond. Zij hebben het systemisch belang van die banken beklemtoond en opgeroepen tot redelijkheid. Terecht. Wij hebben hen op de hoogte gehouden en zaken afgetoetst. Het is belangrijk te weten hoe zij de dingen zien. Maar uiteindelijk moet alles zeer snel gaan in zo’n crisis. De regering is vaak eenzaam in zulke momenten. De partners zijn wel meer betrokken bij het socio-economisch herstelbeleid nadien.

 

Nogmaals het volk

Het volk komt ook voor in wat men ‘de stunt van Leterme’ noemt. Yves Leterme: Je bedoelt de volkslening die de sombere houding van de rating agencies moest wegblazen? Zij achtten ons almaar minder in staat onze leningen terug te betalen. Wij hebben inderdaad een hoge schuld maar ook een spaarzame bevolking. Op enkele dagen mobiliseerden we 4 à 5 miljard. We hebben met de volkslening laten zien dat we onszelf konden financieren. Met de volkslening hebben we de sombere meningen van de agencies en de hoge rentevoeten succesvol gepareerd. 

0