Het VBO vroeg 25 sleutelfiguren uit ondernemend en politiek België naar de impact van 25 scharniermomenten op onze economische evolutie. Voormalig federaal staatssecretaris voor Administratieve vereenvoudiging Vincent Van Quickenborne zoomt in op Kafka, het project administratieve vereenvoudiging.

Tekst

Werkgevers kloppen op de nagel

Er is in twintig jaar veel veranderd. De geesten zijn wakker geschud en – kijk naar de cijfers van het Planbureau – de kosten van de administratieve formaliteiten zijn gereduceerd tot de helft: van 3,48% in 2000 naar 1,60% van het bbp in 2016. Maar het proces is niet af.

Het thema administratieve vereenvoudiging raakte op de agenda dankzij de werkgeversorganisaties – onder wie het VBO en UNIZO – die jarenlang op de nagel bleven kloppen. Eind vorige eeuw nam de politiek het thema eindelijk ernstig. Eerst maakte e-government opgang. Daarna, in 1998, werd de Dienst Administratieve Vereenvoudiging (DAV) opgericht. Het Planbureau kreeg de opdracht de kosten van de administratieve formaliteiten te meten en op te volgen. Een jaar later werd een en ander ook politiek zichtbaar: de regering-Verhofstadt I stelde Anne André (MR) en later Alain Zenner (MR) aan als regeringscommissarissen voor de administratieve vereenvoudiging. 

Ik was toen een ijverige senator voor VU&ID en mijn interesse voor de materie groeide in die periode fel. Na mijn overstap naar VLD, werd ik in de regering-Verhofstadt II staatssecretaris voor Vereenvoudiging. Ik lanceerde het project Kafka en de gelijknamige website die burgers en ondernemingen toeliet absurde situaties aan te kaarten en verbetervoorstellen te doen. Het regeerakkoord legde me ‘twaalf werken’ op die ik allemaal realiseerde. Het belangrijkste was de drastische vereenvoudiging van de oprichting van een onderneming. Dat ondernemingsnummer en btw-nummer sindsdien identiek zijn, is een overeind gebleven bewijs van die strijd.
 

Items
Afbeelding
Vincent Van Quickenborne
Beschrijving
©belga
Type
As List
Quote

Vooral de werkgeversorganisaties waren de beste bondgenoten in de strijd voor vereenvoudiging.

Auteur
VINCENT VAN QUICKENBORNE, VOORMALIG FEDERAAL STAATSSECRETARIS VOOR ADMINISTRATIEVE VEREENVOUDIGING
Tekst

De afschaffing van de verplichte publicatie in kranten van de uitnodiging tot de aandeelhoudersvergadering van ondernemingen, maar ook de afschaffing van de fiscale zegels kregen veel persaandacht. Kreeg je voor die tijd een boete, dan moest je fiscale zegels kopen, op het formulier kleven en het formulier vervolgens in twee delen knippen. De helft die je terugstuurde, moest bewijzen dat je de boete had betaald. Er werd flink gefraudeerd.

Daarna kwam de financiële en economische crisis. In de regeringen-Leterme I en II en -Van Rompuy (2008-2011) was ik minister van Ondernemen en Vereenvoudiging. We werkten toen in de diepte en in de schaduw. 

Uit die tijd dateert de Kafka-toets voor nieuwe regelgeving. Ze mondde uit in RIA, de reguleringsimpactanalyse. De overheid moest voortaan bewijzen dat elke nieuwe regelgeving echt nodig was en dat ze die de eenvoudigste vorm had gegeven. Maar ook dat kan ontsporen: op zeker moment moest men voor elke nieuwe regelgeving een RIA-formulier van meer dan vijftig pagina’s invullen … In de volgende regeerperiodes was vereenvoudiging geen topic.

Items
Afbeelding
persoon die een online formulier invult
Beschrijving
©shutterstock
Type
As List
Tekst

Lange adem

Wie wil vereenvoudigen, moet kunnen overtuigen en vooral op lange termijn kunnen werken. Hij of zij moet het thema bovendien in de vingers hebben. Ik heb in mijn periode meer dan 250 bedrijven bezocht, dan leer je waar de knopen zitten.
 
Er is al wat veranderd, maar er is nog veel werk te doen. Dagelijks hoor ik nog mistoestanden. Voor loopbaanonderbreking moest je een formulier downloaden van de RVA-website, het met de hand invullen en opsturen naar de RVA waar de gegevens vervolgens werden overgetikt en behandeld. Daaropvolgend tikte weer iemand anders de beslissing uit die werd gepost … Hoe inefficiënt kun je zijn? De digitalisering wordt de nieuwe motor van de vereenvoudiging, maar opgelet: digitalisering alleen volstaat niet. Ook de achterliggende processen moeten eenvoudiger.

De sociale partners, vooral de werkgeversorganisaties waren de beste bondgenoten in de strijd voor vereenvoudiging. Maar dat gold niet voor alle dossiers. Jarenlang was er werkgeversverzet tegen de afschaffing van de vestigingswetten. Die is er uiteindelijk gekomen omdat Europa ze heeft doorgedrukt.

0