Het VBO vroeg 25 sleutelfiguren uit ondernemend en politiek België naar de impact van 25 scharniermomenten in onze economische geschiedenis. Voormalig directeur van de Nationale Bank van België, Peter Praet, zoomt in op de de bankencrisis van 2008.

Items
Video Embed
Type
As List
Tekst

15 september 2008. Het is intussen meer dan een jaar geleden dat de bubbel van de rommelhypotheken uiteenspatte.
Het bank- en financiënwezen staat volop in het oog van de storm. Maar wat met België, moet de Belgische Staat noodgedwongen Fortis nationaliseren en zowel Dexia, Ethias als KBC te hulp schieten. In de periode 2008-2009 schiet de overheidsschuld de hoogte in, tot meer dan vijftien miljard euro. Op het moment dat de financiële tsunami de wereld overspoelt, is Peter Praet directeur van de Nationale Bank. Hij maakt van op de eerste rij mee hoe financieel België op instorten staat, maar zich op het nippertje weet te redden. 

Ons land doorstond een heel zware bankencrisis. De crash deed terugdenken aan de crisis in de jaren 30, maar gelukkig kon België de schade beperken. Die was weliswaar aanzienlijk. Het kostte onze economie tien jaar om na de bankencrisis weer uit het slop te geraken.

Op het hoogtepunt van de crisis liep de Belgische staatssteun aan de financiële sector op tot 7% van het bbp. In Duitsland moesten ze met 13% van het bbp bijschieten, en in Ierland was het hek helemaal van de dam, met 33%. Achter die cijfers gaan gigantische bedragen schuil.

We hebben het dan alleen over de directe kosten. Het eigenlijke kostenplaatje van de bankencrisis was nog hoger, omdat het bbp lager uitviel dan voorzien. 

Items
Afbeelding
Peter Praet
Beschrijving
©belga
Type
As List
Quote

Samenlevingen zijn vaak slecht voorbereid op onverwachte gebeurtenissen, zoals de bankencrisis. Wanneer de schok dan toch komt, slaat men vooral aan het improviseren.

Auteur
PETER PRAET, VOORMALIG DIRECTEUR VAN DE NATIONALE BANK VAN BELGIË
Tekst

Wanneer een heel ecosysteem instort

Een van de problemen van België, maar ook van andere Europese landen, was dat het wettelijk kader voor crisisbeheer onvoldoende op systeembanken afgestemd was. Het hele model was geënt op de veronderstelling van een naar behoren functionerende markt. Maar wanneer de crisis alle banken tegelijk treft, dan stort het hele ecosysteem in.

Dat we onvoldoende gewapend waren tegen de crisis, had ook alles met de omvang te maken. Bankencrisissen van een dergelijke grootteorde zijn zeldzaam. Samenlevingen zijn vaak slecht voorbereid op onverwachte gebeurtenissen. Wanneer de schok dan toch komt, slaat men vooral aan het improviseren.

Improviseren, dat is ook wat de Belgische regering deed, weliswaar zonder zich over te geven aan blinde paniek. De toestand was nochtans verontrustend. Onze grootste angst was de ‘bank run’. 

Na de crisis van 2008 kwam er wereldwijd een golf van nieuwe regelgeving en crisisbeheer op gang. Zeker in Europa. Grote instellingen hebben nu meer eigen vermogen, de liquiditeit is erop vooruitgegaan, de aanpak is meer systeemgebonden. De grootbanken moeten een BRRD (Banking Recovery & Resolution Directive) opstellen. Of anders gezegd, uitleggen hoe ze plannen de problemen te zullen oplossen wanneer het weer misgaat. De nieuwe regelgeving is evenwel nog niet getest, er is nog heel wat werk aan de winkel.

Items
Afbeelding
Mensen voor de bank Lehman Brothers
Beschrijving
©belga
Type
As List
Tekst

Diepe sporen

De bankencrisis van 2008 liet diepe sporen na in onze samenleving. Allereerst kreeg onze levensstandaard een knauw door het tanende bbp. En vervolgens bleek ook het vertrouwen van de burgers in de banken misschien wel onherstelbaar aangetast. De financiële sector werd als grote boosdoener gezien. Tegenwoordig is het Belgische bankwezen weer veel traditioneler van aard. 

De beroepsorganisaties hebben een bijzonder belangrijke rol gespeeld in het herstel van het vertrouwen. Ze stelden gedragsregels in en konden zo vermijden dat de imagoproblemen zouden afstralen op het hele beroep.

Ik ben ervan overtuigd dat de crisis op lange termijn de beleidskeuzes van landen zal blijven beïnvloeden. Het is maar de vraag of bij een nieuwe financiële crisis de internationale solidariteit die we na 2008 zagen, nog even groot zal zijn. Het heeft de landen immens veel gekost. Precies daarom moeten we, ondanks het wantrouwen na de traumatische ervaring die we achter de rug hebben, snel werk maken van een echte Europese bankenunie.

0