Het VBO vroeg 25 sleutelfiguren uit ondernemend en politiek België naar de impact van 25 scharniermomenten in onze economische geschiedenis. Voormalig directeur van de Nationale Bank van België Jan Smets zoomt in op de overgang van frank naar euro.

Tekst

Op 1 januari 1999 wisselde België de Belgische frank officieel om in de euro, de nieuwe Europese eenheidsmunt. De feitelijke invoering begin 2002 van de tastbare euromunt in het dagelijkse betaalverkeer van burgers, bedrijven en overheidsdiensten betekende een ingrijpende verandering in samenleving en economie. Toch verliep de operatie vlot. Twee basisvoorwaarden waren immers vervuld: België en de Belgen waren de komst van de euro genegen en er was een jarenlange, grondige voorbereiding aan voorafgegaan. 

In het omwisselingsproces was een centrale rol weggelegd voor het Commissariaat-generaal voor de euro. Dat werd in november 1996 opgericht door de federale regering-Dehaene en stond vanaf maart 1999 onder leiding van Jan Smets. Hij combineerde zijn opdracht als commissaris-generaal met zijn mandaat als directeur van de Nationale Bank. 

Het sprak haast vanzelf dat men voor die taak bij de Nationale Bank zou aankloppen. Daar was de knowhow aanwezig, al ging het om veel meer dan een monetaire aangelegenheid. Ook burgers, bedrijven, banken en overheidsadministratie waren actief betrokken. 

Even zorgvuldig werd alles getimed: het geleidelijk uit roulatie nemen van de Belgische biljetten en munten en het vullen van de bankautomaten met euro’s. Het was cruciaal dat die bankautomaten op 1 januari 2002 goed zouden werken. 

Quote

De geslaagde overgang van frank naar euro was te danken aan een brede samenwerking tussen alle betrokken partijen.

Auteur
JAN SMETS, VOORMALIG DIRECTEUR VAN DE NATIONALE BANK VAN BELGIË
Tekst

Brede samenwerking

De geslaagde overgang van frank naar euro was te danken aan een brede samenwerking tussen alle betrokken partijen. In het Commissariaat-generaal waren vier thematische werkgroepen aan de slag: voor de omschakeling in de overheidsadministratie en in het bedrijfsleven, voor de financiële sector, voor de cashomruiling en voor de communicatie naar het grote publiek. Experts uit administratie en privésector schreven, na overleg met het werkveld, een gedetailleerde handleiding voor de uitvoerders op het terrein: bankbedienden, accountants, kassabedienden in de warenhuizen.

In dat proces hadden de werkgeversfederaties, het VBO op kop, een functie als megafoon. Zij waren de boodschappers naar de achterban. Dat kon soms over heel specifieke toepassingen gaan, zoals het gebruik van de nieuwe euromunten in drankautomaten.

In het bedrijfsleven was er een brede positieve voedingsbodem voor de komst van de euro. In een kleine, open economie als de Belgische leven veel bedrijven van internationale handel. Voor hen was dit de push naar nieuwe markten en zakelijke opportuniteiten. Er heerste een brede consensus dat de euro voor een stabiel investeringsklimaat zou zorgen en tot meer handel en economische groei zou leiden. 

Items
Afbeelding
©belga | 06_02_2001: Jan Smets en Didier Reynders (minister van Financiën) tijdens persconferentie over de voorbereiding van België op de invoering van de euro, voorzien in het daaropvolgende jaar.
Beschrijving
©belga | 06_02_2001: Jan Smets en Didier Reynders (minister van Financiën) tijdens persconferentie over de voorbereiding van België op de invoering van de euro, voorzien in het daaropvolgende jaar.
Type
As List
Positioning
Left 50%
Items
Afbeelding
Beschrijving
©bruno neurath-wilson, Unsplash
Type
As List
Positioning
Right 50%
Tekst

Psychologische sprong

Voor veel burgers was de euro wel een psychologische sprong in het onbekende. Vooral de waarde van de nieuwe munt was wennen. En er was de vrees dat de komst van de euro voor verdoken prijsverhogingen zou zorgen in de winkels.

We hebben de schrik voor het onbekende helpen wegnemen door een uitgebreide voorlichtings- en informatiecampagne. De overgang was ook al drie jaar bezig: bankoverschrijvingen konden al sinds januari 1999 in euro en in juli 2001 werden alle bankrekeningen omgezet naar euro. Winkels werkten in 2001 en begin 2002 maandenlang met een dubbele prijsaanduiding. Bedrijven stuurden facturen naar hun klanten met het te betalen bedrag zowel in frank als in euro. Al die elementen hebben geholpen om de angst voor de euro weg te nemen. De schrik voor een prijsopstoot bleek onterecht: onderzoek heeft uitgewezen dat de overgang naar de euro vrijwel prijsneutraal is verlopen.

0