Het VBO vroeg zijn leden-sectorfederaties hoe zij hun sector zien evolueren tegen 2030. Ook Hervé Camerlynck, CEO van FEBELCEM, de federatie die de belangen van de Belgische cementsector behartigt, werpt een blik op de toekomst. 

Items
Afbeelding
Hervé Camerlynck
Beschrijving
Foto ©FEBELCEM
Type
As List
Quote

In een wereld die volop verandert, speelt de cementnijverheid een sleutelrol om de CO2-reductiedoelstellingen tegen 2030 te halen en koolstofneutraliteit tegen 2050 te bereiken

Auteur
HERVÉ CAMERLYNCK, CEO FEBELCEM
Items
Afbeelding
Beton woning
Beschrijving
Foto ©FEBELCEM
Type
As List
Positioning
Left 50%
Items
Afbeelding
Beton gebouw
Beschrijving
Foto ©FEBELCEM
Type
As List
Positioning
Right 50%
Tekst

De cementsector tegen 2030

De exponentiële bevolkingstoename die zich sinds het begin van de twintigste eeuw doorzet, heeft ertoe geleid dat we massaal en op grote schaal woningen zijn gaan bouwen. Om stedelijke wildgroei te vermijden, groene ruimtes in stand te houden en het mobiliteitsvraagstuk op te lossen, is het onontbeerlijk geworden om in de hoogte te bouwen. En wie in de hoogte zegt, zegt beton. 

Bovendien gaat die hele demografische groei onvermijdelijk gepaard met de aanleg van talloze toepassingen die essentieel zijn om onze samenleving te doen draaien, denken we aan waterbeheerinfrastructuur (opslag van drinkwater en waterzuivering), fietspaden, kunstwerken, de inrichting van de openbare ruimte enz. Beton opgeven is dus niet realistisch. Niet in Europa, en niet in de rest van de wereld, waar de bevolking nog sterker aangroeit.

Beton is van cruciaal belang in de decarbonisatie van onze maatschappij. Het opent de deur naar duurzame, energiezuinige en betaalbare woningen, en maakt de aanleg mogelijk van infrastructuur die de verdere uitbouw van zachte mobiliteit en hernieuwbare energie bevordert. Uiteraard staat het buiten kijf dat er inspanningen nodig zijn voor de eigenlijke productie van het materiaal, en vooral dan voor het meest energievretende bestanddeel: cement.

Cement mag dan al bestaan sinds de oudheid, toch is en blijft innovatie de trots van onze sector. In het zog van de inspanningen om de koolstofafdruk voortdurend te verkleinen, publiceerde de Europese cementnijverheid via koepelvereniging ‘CEMBUREAU’ in mei 2020 haar ‘Roadmap 2050’. Daarin wordt uiteengezet hoe de sector zijn CO2-uitstoot wil terugdringen tegen 2030 en tegen 2050 koolstofneutraal wil zijn. 

In België is de cementnijverheid erin geslaagd haar koolstofimpact met 25% terug te dringen. Ze wil maar wat graag haar steentje bijdragen aan de ambitieuze doelstellingen die het Waals Gewest nastreeft tegen 2030.

Items
Afbeelding
Iemand die de aarde in miniatuur in de palm van zijn hand houdt
Beschrijving
©bill_oxford, Unsplash
Type
As List
Tekst

Een onmisbare schakel en pionier in de circulaire economie

Met een aandeel alternatieve brandstoffen van om en bij de 60% in zijn energiemix is de cementsector een belangrijke speler en voortrekker op het vlak van terugwinning en opwaardering van alternatieve brandstoffen en secundaire materialen, denken we aan biomassa uit afval (30% van de brandstofmix van de Belgische cementfabrieken). Kalksteengranulaat is de voornaamste grondstof in het fabricageproces van cement. Twee derde van de CO2-uitstoot is afkomstig uit de decarbonisatie van dat granulaat. Een van de manieren om dat aan te pakken is door de grondstoffen te vervangen door alternatieve stromen of reeds gedecarboneerde bijproducten met een nuttig mineraalgehalte (vliegassen, hoogovenslak, breekzand, cellenbeton).

Bovendien helpt het gebruik van reeds gedecarboneerde secundaire materialen als alternatief voor klinker, het hoofdbestanddeel van cement, om cement CO2- en energiezuiniger te vervaardigen, zónder te raken aan de hydraulische en mechanische eigenschappen. Hoogovenslak en vliegas zijn materialen die al bijna een eeuw in zwang zijn, maar nu wordt dus ook gekeken naar alternatieven. Dat noemt men ook wel composietcementen.

En naast die composietcementen doet de cementsector ook onderzoek naar nieuwe cement- en klinkersoorten die met veel energiezuinigere procedés vervaardigd kunnen worden (bv. op lage temperatuur en met verschillende mineraalsamenstellingen). Op industriële schaal is hun gebruik nog niet ingeburgerd, maar dat is slechts een kwestie van tijd.

 

Energie-efficiëntie

Een betere energie-efficiëntie van processen en productiemiddelen is een van dé prioriteiten die de cementindustrie naar voren schuift om haar ecologische voetafdruk tegen 2030 en ook op langere termijn, tegen 2050, te verkleinen.

Om zuiniger om te springen met elektriciteit, investeert de sector geregeld om cementinstallaties uit te rusten met de meest geavanceerde technologieën die tegenwoordig beschikbaar zijn, en ook opgelegd worden door Europa en de bevoegde overheden. In België gaat om en bij de 110 kWh elektriciteit in één ton cement, terwijl het Europese gemiddelde schommelt rond de 120 kWh.

Bovendien worden de installaties almaar beter, waardoor we erin geslaagd zijn om het verbruik van thermische energie te halveren ten opzichte van de jaren 60.

Items
Afbeelding
Cementfabriek Obourg
Beschrijving
Foto ©Holcim Belgique
Type
As List
Positioning
Left 50%
Items
Afbeelding
Cementfabriek
Beschrijving
Foto ©CBR
Type
As List
Positioning
Right 50%
Tekst

Afvang, opslag en gebruik van CO2

De cementnijverheid doet volop onderzoek naar de technologieën voor CO2-afvang die het meest geschikt zijn voor haar industriële proces. Die afvang, en ook de opslag en het gebruik van CO2, zijn veelbelovende opties om de koolstofimpact van de sector drastisch terug te schroeven.

Op dat vlak staat het onderzoeks- en innovatieproject ‘LEILAC’ (Low Emissions Intensity Lime And Cement), dat gefinancierd wordt door Europa, op het punt om fase één succesvol af te ronden. Met dit proefproject rond koolstofafvang in de cementfabriek van CBR-HeidelbergCementGroup in Lixhe (Visé), wil men de haalbaarheid aantonen van gescheiden (en dus uiterst zuivere) captatie van CO2 uit decarbonisatieprocessen.

Items
Afbeelding
Beschrijving
©etiennegirardet, Unsplash
Type
As List
Tekst

Beton, een doordachte en duurzame keuze

De productie van cement is quasi uitsluitend bestemd om beton te maken. Beton is dan ook nog steeds de meest duurzame keuze in de huidige waaier aan bouwmaterialen. Zeker als we kijken naar de volledige levenscyclus van een gebouw of bouwwerk en de drie pijlers van duurzame ontwikkeling.

Begin 2018 lanceerden de drie gewesten TOTEM, de ‘Tool to Optimise the Total Environmental impact of Materials in buildings’. Met deze onlinetool kunnen ontwikkelaars objectief beoordelen welke milieu-impact hun bouwproject van a tot z heeft. Die totale impact wordt geanalyseerd op basis van de gekende CEN-indicatoren (zie Europese norm 15804), aangevuld met een reeks zogeheten CEN+-indicatoren (ILCD/PEF), die verschillende milieu-aspecten omvatten (klimaatopwarming, waterverbruik, toxiciteit, verzuring, biodiversiteit enz). De software bestrijkt de hele levenscyclus, van de productiefase van de materialen tot de afvalverwerking en afbraak. Het resultaat wordt uitgedrukt in een kostprijs in euro per m² bruto vloeroppervlakte. Er wordt ook gekeken naar het energieverbruik tijdens de gebruiksfase (EPB-eisen of passiefstandaard).

De studies die inmiddels gevoerd werden met TOTEM tonen objectief aan dat beton het best scoort qua duurzaamheid en performantie, en dus het materiaal bij uitstek is om de complexe uitdagingen van demografische groei en klimaat het hoofd te bieden. Met deze tool is België een van de Europese pioniers in het promoten van levenscyclusanalyse (LCA) in de bouwsector en in het objectief vatten en terugdringen van diens milieu-impact.

 

Hoe kijken de leden-sectorfederaties naar 2030? Wat zijn de krachtlijnen uit hun – soms verrassende – inzichten? U leest het in ons boek ‘Ondernemen voor Welvaart’.

0